Năng suất lao động của các kỹ sư không còn được đánh giá bằng số lượng dòng mã mà bằng chất lượng và hiệu quả vận hành AI.
Ngày 01/07/2026, Hiệp hội Blockchain và Tài sản số Việt Nam (VBA), Viện Công nghệ Blockchain và Trí tuệ Nhân tạo ABAII phối hợp cùng Trường Đại học Bách khoa – Đại học Quốc gia TP.HCM (HCMUT) và Công ty TNHH TTT Labs tổ chức ABAII Unitour #45 với chủ đề “AI, Blockchain và thế hệ kỹ sư kiến tạo hệ sinh thái số”. Chương trình quy tụ các chuyên gia, giảng viên và đại diện doanh nghiệp công nghệ đến từ CompTIA, CMC OpenAI, AlphaTrue, Decom Stars,… nhằm mang đến góc nhìn đa chiều về sự phát triển của AI, blockchain, Web3 và những yêu cầu mới đối với nguồn nhân lực kỹ thuật trong nền kinh tế số.
Đánh giá hiệu suất công việc bằng kết quả vận hành AI
Phát biểu khai mạc chương trình, PGS. TS. Phạm Quốc Cường, Phó Trưởng khoa Khoa học và Kỹ thuật Máy tính, HCMUT, cho rằng AI và blockchain đang làm thay đổi mạnh mẽ ngành công nghệ thông tin, đòi hỏi hoạt động đào tạo phải gắn chặt hơn với nhu cầu thực tiễn của doanh nghiệp. Theo ông, việc tăng cường hợp tác giữa nhà trường và doanh nghiệp sẽ giúp sinh viên tiếp cận sớm công nghệ mới, nâng cao năng lực thích ứng với thị trường lao động.
Ông Trần Việt Hùng, Nguyên Phó Chánh Văn phòng Trung ương Đảng, Cố vấn Cấp cao VBA, nhấn mạnh AI, blockchain và tài sản số đang trở thành những công nghệ có ảnh hưởng trực tiếp tới kinh tế số, hạ tầng số và năng lực cạnh tranh quốc gia. Nguồn nhân lực trẻ, đặc biệt là sinh viên các ngành kỹ thuật, sẽ giữ vai trò quan trọng trong việc tiếp nhận, làm chủ và triển khai công nghệ mới một cách an toàn, hiệu quả.
Trực tiếp làm việc tại doanh nghiệp phát triển các giải pháp AI Agent, ông Võ Thanh Thiên Toán, Chuyên gia công nghệ VBA, Giám đốc Công nghệ CTCP Decom Stars, cho biết công cụ này đang chuyển từ vai trò hỗ trợ lập trình sang thành phần cốt lõi của kiến trúc phần mềm thế hệ mới. Số liệu từ Gartner chỉ ra đến năm 2028, khoảng 33% ứng dụng phần mềm doanh nghiệp sẽ tích hợp AI Agent, tăng từ mức dưới 1% của năm 2024. Đồng thời, công nghệ này được kỳ vọng có thể tự động đưa ra ít nhất 15% quyết định trong quy trình công việc hằng ngày.
AI Agent đang đưa ngành phần mềm bước sang giai đoạn Software 3.0, khi kỹ sư chuyển từ viết mã sang thiết kế ngữ cảnh, điều phối AI và kiểm soát chất lượng đầu ra. “Năng suất không còn được đánh giá bằng số lượng dòng mã mà bằng chất lượng và hiệu quả vận hành AI”, ông Toán nhấn mạnh.
Nếu AI đang thay đổi cách phần mềm được phát triển thì blockchain và Web3 đang mở ra những mô hình sản phẩm, dịch vụ và hạ tầng số mới. Ông Nguyễn Thanh Cường, Đồng sáng lập, Giám đốc Truyền thông Công ty TNHH TTT Labs, nhận định hệ sinh thái Web3 đang chuyển từ giai đoạn phát triển công nghệ sang tập trung vào các ứng dụng thực tiễn. Những xu hướng như blockchain mô-đun, AI Agent, Account Abstraction, DePIN, token hóa tài sản thực (RWA) và stablecoin đang mở rộng phạm vi ứng dụng của blockchain trong nhiều lĩnh vực.
Trong đó, RWA được xem là một trong những xu hướng nổi bật khi cho phép số hóa các tài sản như bất động sản, trái phiếu và quỹ đầu tư thành tài sản số có thể giao dịch trên blockchain, qua đó nâng cao tính thanh khoản và mở rộng cơ hội tiếp cận đầu tư. Nhiều tổ chức tài chính như BlackRock, JPMorgan, Franklin Templeton và Citi đã triển khai các dự án token hóa, cho thấy blockchain đang từng bước trở thành hạ tầng của tài chính số.
Doanh nghiệp dịch chuyển tiêu chuẩn tìm kiếm kỹ sư toàn năng
Cũng tại chương trình, phiên thảo luận với sự tham gia của đại diện nhà trường và doanh nghiệp đã tập trung vào những yêu cầu mới của nguồn nhân lực công nghệ trong kỷ nguyên AI và blockchain. PGS. TS. Quản Thành Thơ, Trưởng khoa Khoa học và Kỹ thuật Máy tính, HCMUT, nhận định trước tốc độ phát triển nhanh của công nghệ, giáo dục đại học cần hướng tới đào tạo năng lực thích ứng, chuẩn bị cho sinh viên những công việc và mô hình nghề nghiệp mới của tương lai, thay vì chỉ đáp ứng nhu cầu nhân lực hiện tại.
Ông Hairil Izwan Isamuddin, Giám đốc Phát triển khu vực Đông Nam Á, CompTIA, cho biết thị trường lao động công nghệ đang ưu tiên nguồn nhân lực có năng lực số toàn diện thay vì chỉ giỏi một chuyên môn. Theo khảo sát CompTIA Workforce and Learning Trends 2024, 74% chuyên gia nhân sự đánh giá kỹ năng số ngày càng trở nên quan trọng, đặc biệt trong các lĩnh vực dữ liệu, an ninh mạng và AI. Trong khi đó, 81% doanh nghiệp dự kiến đầu tư đào tạo AI, cho thấy nhu cầu ngày càng lớn đối với các kỹ năng như xây dựng AI Agent, thiết kế prompt, khai thác dữ liệu và bảo mật hệ thống AI.
Từ góc độ doanh nghiệp, bà Nguyễn Thị Ngọc Anh, Giám đốc Danh dự về Nghiên cứu và Phát triển AI, CMC OpenAI, nhấn mạnh thách thức lớn nhất hiện nay không nằm ở việc ứng dụng AI mà là đưa các mô hình AI từ giai đoạn thử nghiệm vào vận hành trong môi trường doanh nghiệp. Sinh viên cần thay đổi cách học và cách triển khai dự án, không chỉ thành thạo công cụ AI mà còn biết khai thác dữ liệu, đánh giá giới hạn của mô hình và phối hợp với các nhóm sản phẩm để phát triển các ứng dụng AI phục vụ nhu cầu thực tiễn.
Theo ông Trần Văn Linh, Quản lý Dự án Cấp cao, CTCP AlphaTrue, khoảng cách giữa một kỹ sư giỏi chuyên môn và một kỹ sư tạo ra giá trị nằm ở tư duy sản phẩm, khả năng phối hợp, quản lý công việc và giải quyết bài toán của khách hàng. Trong những năm đầu sự nghiệp, sinh viên cần đồng thời phát triển kỹ năng kỹ thuật, tư duy sản phẩm và năng lực làm việc nhóm để không chỉ dừng lại ở vai trò thực thi kỹ thuật.
Những chia sẻ tại ABAII Unitour #45 cho thấy AI, blockchain và Web3 đang tái định hình yêu cầu đối với kỹ sư công nghệ. Bên cạnh năng lực kỹ thuật, sinh viên cần phát triển tư duy sản phẩm, khả năng giải quyết vấn đề và thích ứng với những mô hình nghề nghiệp mới, qua đó thu hẹp khoảng cách giữa đào tạo và nhu cầu của doanh nghiệp. Được VBA và Viện ABAII phát triển, chuỗi ABAII Unitour đã được triển khai tại gần 50 trường đại học trên cả nước, tiếp cận hơn 30.000 sinh viên, góp phần kết nối nhà trường với doanh nghiệp và cập nhật những xu hướng công nghệ cùng yêu cầu nhân lực của nền kinh tế số.