Nguyễn Đình Hùng, Giám đốc Điều hành TrueIDC Việt Nam
“Xương sống” của hệ sinh thái Blockchain
Hệ sinh thái Blockchain là một cấu trúc phức hợp bao gồm nền tảng công nghệ, ứng dụng, cộng đồng người dùng và hạ tầng hỗ trợ. Trong đó, hạ tầng công nghệ đóng vai trò “xương sống”, đảm bảo tính phân tán, bảo mật và hiệu năng cho toàn bộ hệ thống.
Một mạng lưới Blockchain mạnh không chỉ phụ thuộc vào thuật toán mà còn vào khả năng kết nối, lưu trữ và xử lý dữ liệu với các cấu phần quan trọng bao gồm: Cloud, DataCenter, Hạ tầng số, Hạ tầng Blockchain.
Trong đó, Cloud mang đến khả năng mở rộng linh hoạt, giảm chi phí đầu tư ban đầu và hỗ trợ triển khai nhanh các ứng dụng Blockchain. Các dịch vụ Blockchain-as-a-Service (BaaS) như AWS, Azure hay TrueIDC Cloud cho phép doanh nghiệp thử nghiệm và triển khai Proof of Concept (PoC) mà không cần đầu tư lớn vào phần cứng. Đây là yếu tố quan trọng để thúc đẩy đổi mới và giảm rào cản gia nhập.
Ngoài ra, nhờ việc ban hành Nghị quyết số 57-NQ/TW ngày 22/12/2024 của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia, các công ty Viễn thông – Công nghệ thông tin hàng đầu Việt Nam như Viettel, FPT và CMC đã và đang nỗ lực phát triển các nền tảng Cloud “Make in Vietnam” của riêng mình để khẳng định chủ quyền Việt Nam trên không gian số toàn cầu.
Tuy còn có khoảng cách về tính năng và công nghệ so với các nền tảng toàn cầu kể trên, Cloud nội địa được kỳ vọng sẽ chỗ đứng vững chắc trong vòng 5-7 năm tới tại Việt Nam, đặc biệt cho các ứng dụng nội địa.
Yếu tố thứ hai là Data Center, đóng vai trò là nơi lưu trữ và xử lý khối lượng giao dịch khổng lồ của Blockchain. Các trung tâm đạt chuẩn Tier III với hệ thống dự phòng, mã hóa và bảo mật cao giúp đảm bảo độ ổn định, độ trễ thấp và an toàn dữ liệu. Đây là điều kiện tiên quyết để Blockchain vận hành liên tục và tin cậy. Hiện tại dịch vụ này đang do các nhà cung cấp trong nước là các công ty Viễn thông công nghệ thông tin hàng đầu như Viettel, FPT, VNPT hay CMC cung cấp, chiếm 90% thị phần tại Việt Nam.
Thứ ba, hạ tầng số, bao gồm Mạng viễn thông băng rộng, 5G và IoT là “xương sống” kết nối các nút Blockchain. Tốc độ truyền tải và độ ổn định của mạng ảnh hưởng trực tiếp đến hiệu năng của Blockchain, đặc biệt trong các ứng dụng yêu cầu xử lý giao dịch thời gian thực như tài chính và logistics.
Hạ tầng số của Việt Nam là một trong những điểm nhấn tự hào khi mà tốc độ truy cập, sự phổ cập của dịch vụ truy cập internet tại Việt Nam đã ngang bằng với các nước khu vực châu Á – Thái Bình Dương. Đây là tiền đề quan trọng cho sự phát triển và hội nhập của công nghệ Blockchain tại Việt Nam. Chúng ta có vị thế ngang bằng với bất cứ hạ tầng số nào tại khu vực.
Thứ tư, hạ tầng Blockchain gồm các nền tảng Blockchain riêng (liên minh hoặc riêng tư) cho phép doanh nghiệp kiểm soát dữ liệu, đảm bảo tuân thủ pháp lý và bảo mật. Đây là lựa chọn phổ biến trong các ngành yêu cầu tính bảo mật cao như ngân hàng, bảo hiểm. Tuy nhiên, Việt Nam cần có một nền tảng Blockchain quốc gia.
Đây là nền tảng chung giúp các nhà phát triển nhiều lớp ứng dụng đa dạng có thể triển khai nhanh chóng, đưa ra thị trường một hệ sinh thái đa dạng các ứng dụng Blockchain mà không phải tự xây dựng chain của riêng mình một cách thiếu chuyên nghiệp và nhiều rủi ro về tính vận hành ổn định, bảo mật và cam kết tuân thủ.
Tại Việt Nam, Mạng VBSN là một nền tảng Blockchain “Make in Vietnam” có quy mô và phẩm chất của một nền tảng mang tầm quốc gia của Việt Nam vào thời điểm hiện tại.
Tác động chiến lược từ hạ tầng công nghệ đến giá trị thực tiễn
Việc đầu tư bài bản vào hạ tầng không chỉ giải quyết bài toán kỹ thuật mà còn tạo ra những giá trị cộng hưởng mạnh mẽ. Hạ tầng mạnh mẽ giúp tích hợp blockchain với AI, Big Data và IoT, tạo ra các giải pháp thông minh cho nhiều lĩnh vực. Cloud và BaaS giúp doanh nghiệp triển khai nhanh các ứng dụng như truy xuất nguồn gốc, hợp đồng thông minh. Hệ thống mã hóa, bảo mật mạng và tiêu chuẩn quốc tế giúp giảm thiểu rủi ro tấn công mạng.
Việt Nam đang đẩy mạnh phát triển hạ tầng số đồng bộ, bao gồm mạng 5G, trung tâm dữ liệu quốc gia và điện toán đám mây nhằm hỗ trợ các công nghệ mới như blockchain và AI. Các nhà cung cấp dịch vụ như True IDC, CMC, Viettel, VNPT, FPT… đang đầu tư mạnh vào Data center và Cloud để đáp ứng nhu cầu doanh nghiệp. Thực tế, nhiều dự án truy xuất nguồn gốc và thanh toán số đã được triển khai trên nền tảng blockchain kết hợp Cloud, chứng minh vai trò chiến lược của hạ tầng công nghệ.
Tuy nhiên, con đường phía trước vẫn còn nhiều nút thắt cần tháo gỡ. Trong đó, thách thức nằm ở chi phí đầu tư lớn, yêu cầu tiêu chuẩn bảo mật cao, thiếu nhân lực chất lượng. Đặc biệt, nhận thức của xã hội về công nghệ blockchain còn hạn chế, bị bao phủ bởi sự quy chụp với những khía cạnh tiêu cực của loại hình công nghệ tiên tiến này.
Để Blockchain trở thành động lực tăng trưởng mới, cần một chiến lược đầu tư đồng bộ vào hạ tầng số, thúc đẩy hợp tác công – tư và đào tạo nhân lực chuyên sâu về Blockchain và công nghệ hạ tầng. Nhà nước nên xem xét các chính sách ưu đãi về thuế cho các doanh nghiệp Blockchain trong ít nhất 10-20 năm tới để đồng hành và khuyến khích các tài năng công nghệ, các doanh nhân có được cam kết đầu tư mạnh mẽ, lâu dài vào hệ sinh thái này. Đi cùng với đó là tăng cường truyền thông và quảng bá mạnh mẽ về công nghệ Blockchain tới công chúng./.