Khi cơ chế sandbox tài sản mã hóa dự kiến vận hành từ quý II/2026, áp lực chuẩn hóa năng lực tuân thủ trong hệ thống ngân hàng gia tăng rõ rệt. Khóa đào tạo của Viện ABAII phản ánh chuyển dịch từ nhận thức công nghệ sang năng lực vận hành thực tiễn.
Ngày 11/4/2026, Viện Công nghệ Blockchain và Trí tuệ Nhân tạo ABAII triển khai khóa học “Ứng dụng Blockchain và Tài sản số trong ngành Tài chính – Ngân hàng” tại TPHCM. Đây là khóa đào tạo thứ 50 trong hệ thống chương trình chuyên sâu của Viện ABAII, tiếp nối các nội dung đã được triển khai trước đó như tổng quan blockchain, nhận diện rủi ro, truy vết tài sản mã hóa giả, cùng các chuyên đề về pháp lý và tuân thủ trong môi trường tài sản số.
Khóa học được thiết kế theo bốn nội dung xuyên suốt, từ lịch sử hình thành blockchain, các ứng dụng trong tài chính – ngân hàng, khung pháp lý toàn cầu đến nhận diện rủi ro, lừa đảo và rửa tiền, phản ánh nhu cầu chuẩn hóa năng lực trong bối cảnh tài sản số đang dần trở thành một phần của cấu trúc tài chính hiện đại.
Ở góc độ thị trường, ông Nghiêm Minh Hoàng, Chuyên gia Ứng dụng Fintech thuộc Hiệp hội Blockchain và Tài sản số Việt Nam (VBA), dẫn dữ liệu tổng hợp từ Ripple, CB Insights và SiegeMedia, giai đoạn 2020-2024, các định chế tài chính toàn cầu đã đầu tư khoảng 100 tỷ USD vào hạ tầng blockchain. Riêng năm 2025, tổng vốn đầu tư đạt hơn 19 tỷ USD trên 1.199 thương vụ, tăng 70,5% so với năm trước.
Từ dòng vốn này, ứng dụng blockchain trong ngân hàng đang hình thành theo bốn trục chính: ngân hàng bán lẻ số, thanh toán và stablecoin, thị trường vốn với token hóa tài sản thực (RWA), và quản trị nợ. Điển hình là trường hợp WeBank – ngân hàng số vận hành trên nền tảng blockchain FISCO BCOS với khả năng xử lý 200.000 giao dịch mỗi giây, phục vụ hơn 430 triệu khách hàng cá nhân và 7 triệu doanh nghiệp vừa và nhỏ, không một chi nhánh vật lý. Hay mô hình token hóa nợ xấu NPLEX tại châu Âu, nơi blockchain biến danh mục NPL kém thanh khoản thành tài sản số có thể giao dịch phân mảnh, phân phối dòng tiền thu hồi tự động qua smart contract, giảm bất đối xứng thông tin giữa ngân hàng và nhà đầu tư.
Ông Trần Huyền Dinh, Chủ nhiệm Ủy ban Ứng dụng Fintech thuộc Hiệp hội Blockchain và Tài sản số Việt Nam, cho rằng khung pháp lý sẽ quyết định tốc độ tham gia của hệ thống ngân hàng vào thị trường tài sản mã hóa. Khi các sàn giao dịch bước vào giai đoạn thí điểm, ngân hàng sẽ tham gia trực tiếp vào việc kiểm soát dòng tiền, định danh khách hàng và giám sát giao dịch theo quy định.“Thị trường chuyển sang giai đoạn vận hành thử nghiệm đồng nghĩa với việc yêu cầu về tuân thủ và kiểm soát rủi ro trở nên cụ thể hơn, không còn ở mức khái niệm,” ông Dinh nhận định.
Tại Việt Nam, Nghị quyết 05/2025/NQ-CP cho phép thí điểm thị trường tài sản mã hóa trong cơ chế sandbox, với lộ trình vận hành các sàn giao dịch từ quý II/2026. Đây là bước chuyển từ xây dựng chính sách sang triển khai thực tế có kiểm soát, đặt hệ thống ngân hàng vào vai trò trung tâm trong giám sát dòng tiền và tuân thủ.
Theo Chainalysis, Việt Nam nằm trong top 7 toàn cầu và top 3 khu vực châu Á – Thái Bình Dương về mức độ tiếp cận tài sản mã hóa trong giai đoạn 2024-2025, phản ánh quy mô người dùng và mức độ tham gia thị trường ở mức cao. Trước diễn biến này, năng lực tuân thủ, kiểm soát rủi ro và vận hành hệ thống sẽ là yếu tố quyết định khả năng tham gia thực chất của các tổ chức tín dụng trong giai đoạn thí điểm.
Đây chính là lý do phần nhận diện rủi ro trong chương trình được đánh giá là cấp thiết nhất với người làm ngân hàng. Cũng theo báo cáo từ của Chainalysis (2026) Stablecoin chiếm tới 84% giao dịch bất hợp pháp toàn thị trường năm 2025, không phải vì chúng ẩn danh hơn Bitcoin, mà vì tốc độ xử lý cao, phí thấp và khả năng hoán đổi nhanh sang tiền pháp định qua nhiều tầng trung gian.
Học viên được tiếp cận trực tiếp với các case study quốc tế: vụ DOJ tịch thu 127.271 Bitcoin từ mạng lưới pig-butchering do Prince Group điều hành tại Campuchia; chuỗi rửa tiền 3 tỷ USDT qua 144 tài khoản sàn OKX với tài khoản IP đăng ký tại Việt Nam, Philippines và Thái Lan; hay cơ chế stablecoin A7A5 neo đồng Rúp – công cụ né chế tài SWIFT mà một ngân hàng đối tác hoàn toàn có thể tiếp xúc gián tiếp qua dòng tiền thương mại thông thường. Học viên cũng được thực hành nhận diện chu trình rửa tiền P-L-I trên blockchain, hiểu vai trò kiểm soát của ngân hàng tại các điểm on-ramp và off-ramp, nơi dòng tiền mã hóa tiếp xúc trực tiếp với hệ thống tài chính truyền thống.
Trong thời gian tới, Viện Công nghệ Blockchain và Trí tuệ Nhân tạo ABAII sẽ tiếp tục triển khai các khóa học về vận hành sàn giao dịch tài sản mã hóa, tập trung vào các nội dung cốt lõi như mô hình kinh doanh, cấu trúc vận hành, kiến trúc ví tài sản số, bảo mật, khung pháp lý cùng các yêu cầu tuân thủ AML/KYC/KYT, cũng như phân tích các tình huống vận hành thực tế. Các chương trình được thiết kế hướng tới nhóm nhân sự tham gia trực tiếp vào hoạt động vận hành, tuân thủ và kiểm soát rủi ro trong bối cảnh thị trường bước vào giai đoạn thí điểm có kiểm soát. Khóa học gần nhất dự kiến khai giảng tại Hà Nội ngày 18/4/2026 và tại TP.HCM ngày 23/4/2026.
Thông tin đăng ký tại: https://forms.gle/YjwbvbNpk8WdeBNS6