Với tốc độ xử lý theo thời gian thực và chi phí thấp hơn ngân hàng tới 13 lần, stablecoin đang từng bước hình thành một lớp thanh toán toàn cầu mới, nơi các giao dịch được thực hiện nhanh, chi phí thấp và minh bạch hơn bao giờ hết.
Thanh toán stablecoin đang tăng trưởng với tốc độ chưa từng có, khi khối lượng giao dịch hàng tháng tăng gấp 3 lần, từ dưới 2 tỷ USD lên hơn 6,3 tỷ USD vào tháng 2/2025. Riêng thanh toán B2B hàng tháng tăng tới 2.400%, mở đường cho việc dòng thanh toán stablecoin có thể đạt 1.000 tỷ USD mỗi năm vào 2030.
Sự hình thành của một lớp thanh toán toàn cầu mới
Sự mở rộng nhanh của stablecoin bắt nguồn từ những giới hạn kéo dài của hệ thống thanh toán quốc tế. Trong cấu trúc truyền thống, giao dịch xuyên biên giới dựa vào mạng lưới ngân hàng đại lý, bù trừ theo lô và cơ chế quyết toán chậm. Điều này khiến chi phí tăng cao, tốc độ xử lý chậm và người dùng khó tiếp cận một trải nghiệm liền mạch. Phí ngân hàng cho một khoản chuyển 200 USD vẫn dao động quanh mức 13%, trong khi giao dịch stablecoin có thể được thực hiện trong vài giây và rẻ hơn tới 13 lần.
Những lợi thế này giải thích vì sao khối lượng giao dịch stablecoin đã tăng từ dưới 2 tỷ USD mỗi tháng lên hơn 6,3 tỷ USD mỗi tháng chỉ trong hai năm, từ 2023 đến 2025. Đây không phải tăng trưởng theo chu kỳ mà đánh dấu một sự thay đổi mang tính cấu trúc.
Đặc biệt, dòng thanh toán B2B tăng từ 120 triệu USD lên 2,7 tỷ USD mỗi tháng, tương đương mức tăng 2.400%. Sự bứt phá này cho thấy stablecoin đang dịch chuyển khỏi phạm vi P2P để trở thành hạ tầng thanh toán phục vụ thương mại, logistics, dịch vụ số và các ngành có nhu cầu thanh toán xuyên biên giới. Thanh toán qua thẻ gắn với số dư stablecoin cũng tăng gần 375%, đạt gần 1,1 tỷ USD mỗi tháng.
Người dùng bắt đầu xem stablecoin như một phương tiện thanh toán hoàn chỉnh, có thể tích hợp vào ví điện tử, ứng dụng du lịch và dịch vụ tài chính tiêu dùng. Khi tốc độ xử lý được nâng lên theo thời gian thực, stablecoin tạo ra trải nghiệm giống như gửi email nhưng dành cho giá trị thanh toán.
Nhìn từ góc độ hoạt động, stablecoin đang hình thành một lớp thanh toán gốc Internet, nơi mọi cá nhân và doanh nghiệp có thể trao đổi giá trị trực tiếp và tức thời. Đây là nền móng cho một hệ thống thanh toán mới có khả năng mở rộng toàn cầu mà không phụ thuộc vào cơ sở hạ tầng ngân hàng truyền thống.
Stablecoin đang tái cấu trúc hiệu suất vốn và dòng thanh toán toàn cầu
Ảnh hưởng của stablecoin vượt xa phạm vi chi phí và tốc độ. Điểm thay đổi mang tính cấu trúc nằm ở khả năng tái thiết lập hiệu suất vốn. Trong hệ thống truyền thống, doanh nghiệp phải duy trì các tài khoản nostro và vostro được ký quỹ trước tại nhiều quốc gia để bảo đảm khả năng thanh toán. Lượng vốn “đóng băng” trong các tài khoản này ước tính lên tới 27.000 tỷ USD, tạo ra chi phí cơ hội khổng lồ cho doanh nghiệp và ngân hàng.
Stablecoin cho phép quyết toán tức thời, giúp loại bỏ nhu cầu prefunding và giải phóng lượng vốn khổng lồ đang nằm ngoài vòng quay kinh tế. Đây là một bước tiến lớn về hiệu quả sử dụng vốn. MANSA ghi nhận tỷ lệ vòng quay vốn lưu động trung bình hàng tháng đạt khoảng 11 lần, nghĩa là 1 USD trên nền tảng hỗ trợ tới 11 USD trong khối lượng thanh toán hàng tháng, trong khi các doanh nghiệp chuyển tiền truyền thống chỉ đạt 1,26 lần mỗi năm như Wise hay 2,23 lần mỗi năm như Remitly.
Chênh lệch này phản ánh sự khác biệt giữa mô hình vận hành dựa trên thanh toán tức thời và mô hình dựa trên bù trừ chậm.
Hiệu quả vốn cũng liên quan trực tiếp đến chi phí thanh toán doanh nghiệp. Các tổ chức thương mại phải trả từ 14 USD đến 150 USD cho mỗi 1.000 USD giao dịch xuyên biên giới.
Gần như 98% quy trình thanh toán nội bộ vẫn thủ công, từ phê duyệt đến đối soát. Séc giấy vẫn chiếm 31% tổng số giao dịch và cần đến ba tuần để hoàn tất, với chi phí từ 13 USD đến 40 USD mỗi lần.
Stablecoin hợp nhất truyền dẫn giá trị, đối chiếu và quyết toán trong một hạ tầng duy nhất, giúp giảm đáng kể chi phí và rủi ro. Doanh nghiệp không còn phải duy trì lượng vốn lớn ở trạng thái chờ, và việc minh bạch hóa từng giao dịch theo thời gian thực trở thành tiêu chuẩn mới.
Xu hướng chuyển dịch trong quản trị kho bạc cũng cho thấy stablecoin đang định vị lại dòng tiền doanh nghiệp. Tại Mỹ, 21% tiền gửi doanh nghiệp, tương đương 3,85 nghìn tỷ USD, không sinh lãi.
Khi stablecoin mang lại khả năng kết hợp thanh khoản tức thời với lợi suất linh hoạt, hơn 600 triệu USD lợi suất đã được phân phối trực tiếp thông qua các stablecoin sinh lợi. Đây là tín hiệu cho thấy mô hình tài chính dựa trên stablecoin đang dần dịch chuyển từ thử nghiệm sang thực tiễn.
Sự chuyển dịch cấu trúc của hệ thống tiền tệ và tài chính toàn cầu
Tác động của stablecoin không chỉ giới hạn trong thanh toán hay quản trị vốn mà đang tiến tới thay đổi cấu trúc của hệ thống tiền tệ toàn cầu. Tỷ trọng stablecoin trong cung tiền M2 của Mỹ đã tăng từ 0,04% năm 2020 lên hơn 1%. Nếu tốc độ hiện tại duy trì, con số này có thể đạt 10% vào năm 2030. Đây là một thay đổi đáng chú ý, khi một tài sản số tham gia vào các kênh thanh khoản cốt lõi của nền kinh tế.
Ảnh hưởng này thể hiện rõ hơn khi quy mô stablecoin đạt trên 2 nghìntỷ USD. Ở mức đó, stablecoin có thể nắm giữ gần 25% thị trường trái phiếu kho bạc Mỹ ngắn hạn. Điều này có tác động trực tiếp đến đường cong lợi suất, nhu cầu thanh khoản và khả năng điều tiết của các cơ quan quản lý.
Stablecoin cũng đang tiến gần tới việc chiếm 12% dòng thanh toán xuyên biên giới, một thị trường trị giá khoảng 7,5 nghìn tỷ USD mỗi ngày. Các giao dịch FX truyền thống dựa vào quyết toán trên đường ray T+2, tạo ra rủi ro đối tác và chi phí bảo đảm cao. Khi stablecoin cho phép thanh toán đối ứng theo thời gian thực, rủi ro được đưa về ngưỡng gần như tối thiểu, tạo ra cấu trúc ngoại hối mới phù hợp với tốc độ giao dịch của kinh tế số.
Trong bối cảnh đó, các tổ chức tài chính và fintech đang chuyển dịch sang mô hình vận hành mới dựa trên stablecoin. Khi tiền trở thành phần mềm, các chức năng cốt lõi như ví điện tử, quản trị kho bạc, cung cấp lợi suất hay thanh toán quốc tế đều có thể vận hành thông qua stablecoin. Điều này mở ra khả năng hình thành mạng lưới tài chính toàn cầu vận hành theo thời gian thực, chi phí thấp, linh hoạt hơn bất kỳ hạ tầng nào trước đây./.