Trần Huyền Dinh, Chủ nhiệm Ủy ban Ứng dụng Fintech, Hiệp hội Blockchain và Tài sản số Việt Nam
Boston Consulting Group (BCG) dự báo quy mô thị trường token hóa tài sản thực có thể đạt 19.000 tỷ USD vào năm 2033, tương đương hơn 10% GDP toàn cầu. Với hơn 17 triệu người sở hữu tài sản mã hóa và các quyết sách liên quan đến tài sản số ngày càng được hoàn thiện, Việt Nam đang đứng trước cơ hội tham gia một thị trường tỷ đô có tốc độ mở rộng nhanh nhất thế giới hiện nay.
RWA: Lớp tài sản đang tái định nghĩa thị trường vốn toàn cầu
Token hóa tài sản thực (Real World Assets – RWA) đang trở thành tâm điểm của tài chính toàn cầu khi hạ tầng Blockchain phát triển đến mức cho phép số hóa gần như mọi loại tài sản. Theo báo cáo của CoinMarketCap, thị trường tài sản mã hóa hiện đã đạt hơn 3.000 tỷ USD vốn hóa, với hơn 600 triệu người dùng và gần 900 sàn giao dịch hoạt động liên tục. Số lượng dự án token/coin đã lên tới hơn 27 triệu, phản ánh tốc độ phổ cập công nghệ ở quy mô chưa từng có.
Trong bối cảnh đó, RWA xuất hiện như lời giải cho hai điểm nghẽn lớn mà hệ thống tài chính truyền thống chưa từng xử lý triệt để: thanh khoản thấp của các tài sản giá trị lớn và chi phí đắt đỏ của giao dịch xuyên biên giới. Bằng cách biến quyền sở hữu thành token trên Blockchain, tài sản có thể được phân mảnh, giao dịch 24/7, kiểm chứng minh bạch và phân phối tới nhà đầu tư ở bất cứ đâu.
Sự bùng nổ của RWA càng được thúc đẩy mạnh khi các định chế tài chính lớn bước vào thị trường này. BlackRock, tổ chức quản lý tài sản lớn nhất toàn cầu, đã phát hành một sản phẩm có tên BUIDL, đại diện cho quỹ tiền tệ Mỹ, trên nền tảng Ethereum.
Nhà đầu tư nắm giữ BUIDL có thể thực hiện giao dịch ngay lập tức trên Blockchain, đồng thời vẫn nhận được lợi suất thực tế từ trái phiếu chính phủ Mỹ. Chỉ trong vòng vài tháng, sản phẩm này đã thu hút hơn 2,8 tỷ USD từ các nhà đầu tư trên toàn cầu. Đây là mức huy động mà các quỹ truyền thống khó đạt được trong thời gian ngắn như vậy.
Với USDY của Ondo Finance, mô hình token hóa thậm chí còn tiến xa hơn, khi đơn vị này token hóa trái phiếu chính phủ Mỹ thành USDY – một tài sản kỹ thuật số ổn định có lợi suất. USDY được phân phối trực tiếp đến các nhà đầu tư cá nhân tại châu Á và châu Âu mà không cần thông qua hệ thống ngân hàng trung gian. Tại Việt Nam, người dùng có thể nắm giữ USDY bằng ví điện tử, nhận lợi tức tương đương lãi suất trái phiếu chính phủ Mỹ mà không cần mở tài khoản quốc tế, không cần sử dụng hệ thống SWIFT và không phải thực hiện các thủ tục pháp lý phức tạp.
Những ví dụ này cho thấy RWA không chỉ là công nghệ, mà là một cuộc tái cấu trúc toàn diện của thị trường vốn. Dự báo của BCG cho thấy quy mô thị trường RWA toàn cầu có thể đạt 19.000 tỷ USD vào năm 2033, tương đương hơn 10% GDP thế giới.
Đây không còn là một thị trường ngách, mà là lớp tài sản có khả năng định hình lại cách giá trị được tạo lập và lưu chuyển trên phạm vi toàn cầu.
Trong bức tranh đó, Việt Nam nổi lên như một thị trường đầy tiềm năng. Theo báo cáo của Triple-A, hơn 17 triệu người Việt đang sở hữu tài sản mã hóa, đưa Việt Nam vào Top 7 toàn cầu. Tỷ lệ sở hữu tài sản mã hóa trong nhóm freelancer đạt tới 85%, cao nhất thế giới. Bên cạnh đó, tổng vốn hóa tài sản mã hóa đổ vào Việt Nam giai đoạn 2024 – 2025 vượt 220 tỷ USD, giúp Việt Nam lọt Top 3 khu vực châu Á – Thái Bình Dương về mức độ năng động.
Mức độ chấp nhận tài sản số cao, nhu cầu đầu tư lớn và tốc độ số hóa nhanh khiến Việt Nam trở thành một trong những thị trường hiếm hoi có thể bước vào chu kỳ RWA sớm và mạnh mẽ nhất.
Việt Nam: “Cửa ngõ mới” trong làn sóng token hóa tài sản thực
Không chỉ có nền tảng người dùng lớn, Việt Nam đang bước vào giai đoạn hoàn thiện hành lang pháp lý cho tài sản số. Đây là điều kiện then chốt để RWA phát triển bền vững. Từ ngày 1/1/2026, Luật Công nghiệp Công nghệ số chính thức có hiệu lực, lần đầu tiên đưa khái niệm “tài sản số” và “tài sản mã hóa” vào hệ thống pháp luật Việt Nam.
Cùng với đó, Nghị quyết 05/2025/NQ-CP cho phép thí điểm thị trường tài sản mã hóa; Chiến lược Blockchain Quốc gia và Quyết định 1131/QĐ-TTg về việc ban hành danh mục công nghệ chiến lược tiếp tục củng cố môi trường pháp lý linh hoạt và cởi mở. Những văn bản này cho phép Việt Nam thử nghiệm mô hình token hóa trong khuôn khổ được giám sát rõ ràng.
Trong bối cảnh khung pháp lý dần hoàn thiện, nhiều nhóm tài sản của Việt Nam đang hội tụ điều kiện để token hóa. Trái phiếu Chính phủ Việt Nam có quy mô tiềm năng đưa lên Blockchain từ 23,2 đến 34,8 tỷ USD vào năm 2030. Đây là tài sản có độ an toàn cao và nhu cầu thanh khoản lớn từ nhà đầu tư nước ngoài. Bất động sản, lĩnh vực chiếm hơn 20% GDP và đang gặp khó khăn về thanh khoản, có thể token hóa nhóm tài sản tạo dòng tiền như bất động sản cho thuê, kho lạnh hoặc khách sạn vừa và nhỏ với quy mô phát hành ước đạt từ 2,3 đến 3,4 tỷ USD mỗi năm. Những thị trường như năng lượng sạch, trung tâm dữ liệu và tài trợ chuỗi cung ứng cũng được xem là những ngành có nhu cầu vốn cao và phù hợp để triển khai mô hình token hóa.
Tổng quy mô thị trường RWA của Việt Nam được dự báo đạt 45 – 55 tỷ USD vào năm 2030 (khoảng 5 – 6% GDP danh nghĩa). Nếu tính cả stablecoin (16 – 48 tỷ USD tiềm năng lưu hành), tổng giá trị tài sản có thể chuyển sang mô hình số hóa còn lớn hơn nhiều.
Lợi thế của Việt Nam không chỉ nằm ở tài sản thực, mà còn ở hạ tầng công nghệ nội địa. Mạng Dịch vụ Đa chuỗi Blockchain Việt Nam (VBSN) đặt nền móng cho việc kết nối dữ liệu quốc gia và vận hành các tài sản được token hóa trên quy mô lớn.
Bên cạnh đó, hệ thống thanh toán Basal Pay, với năng lực giao dịch tức thời và chuyển đổi giữa tài sản mã hóa và tiền pháp định, trở thành mắt xích quan trọng trong hệ sinh thái tài sản thực số hóa. Những nền tảng này không chỉ giảm phụ thuộc vào hạ tầng nước ngoài, mà còn đảm bảo tính chủ quyền dữ liệu – một yêu cầu quan trọng với thị trường tài sản số.
Dù vậy, để thị trường RWA tại Việt Nam bứt phá, nhiều thách thức cần được giải quyết đồng bộ. Khung pháp lý chi tiết vẫn đang trong quá trình hoàn thiện, đặc biệt là định nghĩa quyền sở hữu số, cơ chế lưu ký, phân loại token và xử lý tranh chấp. Nguồn nhân lực am hiểu cả tài chính, Blockchain và quản trị rủi ro còn hạn chế, trong khi mức độ hiểu biết của nhà đầu tư truyền thống về RWA chưa cao.
Quan trọng hơn, Việt Nam cần sớm tích hợp các chuẩn mực quốc tế về minh bạch dòng tiền như Travel Rule của FATF, DID và Verifiable Credentials để bảo đảm tính an toàn và khả năng thu hút dòng vốn quốc tế.
Nếu những yếu tố này được triển khai theo lộ trình hợp lý, Việt Nam hoàn toàn có thể trở thành “cửa ngõ mới” của RWA tại khu vực, nơi tài sản thực được kết nối với thị trường vốn toàn cầu một cách minh bạch, hiệu quả và bền vững.
RWA không chỉ là một công nghệ, mà là bước tiến chiến lược có thể đưa Việt Nam lên một vị thế mới trong bản đồ tài chính số của khu vực. Trong cuộc chơi tỷ đô đang mở ra, Việt Nam đang sở hữu những điều kiện hội tụ hiếm có, và đây chính là thời điểm để nắm bắt cơ hội./.